Het proeflapje is het teststuk voor je uiteindelijke project. Je maakt het vooraf en test ermee of je de juiste naald voor jou gebruikt, zodat je project na voltooiing de juiste afmetingen heeft.

Breien is heel persoonlijk: iedereen breit net iets anders, misschien wat strakker of juist erg los. Daarom is het zo belangrijk om een proeflapje te maken, zodat je zeker weet dat de gegevens van het project ook voor jou kloppen.

Als je proeflapje klopt, zal ook je uiteindelijke breiwerk precies passen — daarom is het proeflapje ongelooflijk belangrijk!

De gegevens voor het proeflapje staan in elke beschrijving. Bij projecten zoals truien of shirts is het proeflapje extra belangrijk, omdat het essentieel is dat je breiwerk de juiste afmetingen heeft en dus goed past. Bij andere projecten, zoals omslagdoeken of sjaals, is het proeflapje misschien niet belangrijk voor de pasvorm, maar wel voor het uiterlijk en de textuur van het breiwerk. Daarom moet je altijd een proeflapje breien.

De gegevens voor het proeflapje vind je in de beschrijving. Let hierbij vooral op de volgende punten:

• Naalddikte: gebruik beslist de aangegeven naalddikte om een betrouwbaar proeflapje te krijgen
• Garen: gebruik het juiste garen en let erop of je het met meerdere draden of met één draad moet verwerken
• Patroon: brei precies zoals aangegeven, in het patroon of in tricotsteek
• Aantal steken: zet het aangegeven aantal steken op en voeg aan elke kant één kantsteek toe, zodat je proeflapje beter te meten is
• Wassen en opspannen: je moet je proeflapje absoluut wassen en opspannen voordat je het meet, om een betrouwbaar resultaat te krijgen

De juiste grootte van de stekenproef

Meestal worden stekenproeven van 10 x 10 cm aangegeven. Ik raad je aan om aan elke kant minstens één kantsteek toe te voegen, zodat je je proef goed kunt opmeten.

Pak nu je garen en de juiste naald en zet het aangegeven aantal steken op, plus 2 kantsteken.

Brei nu zoals aangegeven recht of in het patroon heen en weer totdat je ten minste 10 cm hebt bereikt. Kant vervolgens de steken af – en je stekenproef is klaar!

Je kunt je stekenproef het beste ook één keer vóór het wassen opmeten, zodat je een verandering door de wasbeurt goed kunt inschatten en vastleggen.

Je moet je stekenproef in elk geval wassen. Was de proef op dezelfde manier als waarop je je breiwerk later zult wassen. 

Na het wassen moet je je stekenproef opspannen en laten drogen. 

Nu is je stekenproef klaar om opgemeten te worden!

Leg je stekenproef plat neer en meet zowel de breedte als de lengte. Let erop dat je niet helemaal tot aan de rand meet, omdat we een kantsteek hebben toegevoegd.

Tip: om de steken goed te tellen, kun je een korte naald gebruiken. Ga tijdens het tellen steeds van steek naar steek en steek de naald ertussen.

Vooral de breedte is belangrijk, omdat die je pasvorm beïnvloedt en tijdens het project niet meer kan worden aangepast. In de meeste gevallen is de lengte niet zo belangrijk, omdat je die eenvoudig kunt veranderen door meer of minder naalden te breien.

Het correct archiveren van mijn stekenproeven is voor mij erg belangrijk. De kleine lapjes zijn mooie herinneringen en praktische hulpmiddelen. Omdat ik vaak opnieuw met hetzelfde garen brei, heb ik dankzij mijn gearchiveerde stekenproeven al gegevens om op terug te vallen en hoef ik niet steeds dezelfde stekenproeven opnieuw te breien.

Ik noteer alle gegevens op een hangtag die ik uitprint en invul. Voor jullie heb ik een gratis pdf gemaakt waarmee je je stekenproeven eenvoudig kunt labelen en zo een prachtig archief van betoverende kleine stekenproeven kunt aanleggen.

Zo heb je alle belangrijke gegevens, zoals patroon, garen en naalddikte, direct bij je stekenproef en kun je ook aanvullende notities en herinneringen vastleggen.

Als je stekenproef niet overeenkomt met de aangegeven waarden, is dat helemaal niet erg. Hier laat ik je eenvoudige oplossingen zien, zodat je je droomproject toch perfect kunt afmaken!

Te veel steken:

Als je te veel steken hebt, brei je waarschijnlijk te strak en kun je beter een grotere naald gebruiken. Vergroot de naalddikte bij voorkeur in stappen van 0,5 mm totdat het resultaat klopt.

Te weinig steken:

Als je te weinig steken krijgt, brei je eerder los en moet je een kleinere naald proberen. Je kunt de naald het beste in stappen van 0,5 mm verkleinen totdat het resultaat klopt.

Als je de naald niet wilt verwisselen:

Als je de naald niet wilt verwisselen omdat je het stekenbeeld erg mooi vindt en het er met een andere naald niet zo mooi uit zou zien, kun je ook proberen een andere maat te breien.

Let er hierbij op dat de afwijking van het proeflapje ongeveer in dezelfde verhouding moet staan tot de nieuwe maat. Als je proeflapje ongeveer 10% afwijkt, kun je een maat breien die eveneens ongeveer 10% afwijkt.

Onthoud hiervoor:

• als je te veel steken hebt (je eerder strak breit), moet je kiezen voor een grotere maat van je breiwerk, bijvoorbeeld maat L in plaats van maat M
  
  
• als je te weinig steken hebt (je eerder los breit), moet je eerder kiezen voor een kleinere maat van je breiwerk, bijvoorbeeld maat S in plaats van maat M

Deze fouten moet je vermijden, omdat ze vaak tot onjuiste proeflapjes leiden:

• een te klein proeflapje gebreid – liever wat meer steken; die kun je altijd beter meten
• niet gewassen en opgespannen – was en span het altijd, zodat je proeflapje precies wordt zoals je uiteindelijke breiwerk
• verkeerd patroon – let altijd op het juiste aangegeven patroon en brei kleur- of structuurpatronen precies zoals later in het project
• alleen de breedte bekeken – tel niet alleen de steken in de breedte, maar ook die in de lengte, ook al zijn die vaak eenvoudiger aan te passen
• te onnauwkeurig gemeten – probeer zo precies mogelijk te meten en gebruik gerust ook een telraam

Tip: download de gratis hangtag en label je proeflapjes nauwkeurig. Zo kun je er steeds opnieuw op terugvallen en heb je bovendien een mooie herinnering.

Met deze kleine hulpmiddelen wordt je proeflapje heel eenvoudig. Deze mooie meetlinten liggen prettig in de hand en zijn praktisch, stevig en duurzaam. Met de telramen kun je de stekenverhouding nog eenvoudiger bepalen.